środki trwałe, amortyzacja, wartość początkowa, ewidencja księgowa
lupa
A A A

Przegląd Podatku Dochodowego nr 21 (525) z dnia 1.11.2020

Amortyzacja budynków niemieszkalnych

1. Ustalenie metody i stawki amortyzacyjnej

Podstawową metodą amortyzacji budynków niemieszkalnych jest metoda liniowa przy zastosowaniu stawki z Wykazu stawek amortyzacyjnych. W odniesieniu do budynków nie ma możliwości stosowania degresywnej i jednorazowej metody amortyzacji.

Liniowa metoda amortyzacji polega na tym, że odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych dokonuje się przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w Wykazie (stanowiącym załącznik nr 1 do ustaw o podatku dochodowym - PIT i CIT) od wartości początkowej począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym wprowadzono je do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (art. 22i ust. 1art. 22h ust. 1 pkt 1 updof oraz art. 16i ust. 1art. 16h ust. 1 pkt 1 updop). Suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których, zgodnie z art. 23 ust. 1 updof i art. 16 ust. 1 updop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

W Wykazie stawek amortyzacyjnych dla budynków użytkowych określono następujące stawki:

  • 10% dla kiosków towarowych o kubaturze poniżej 500 m3, domków kempingowych, budynków zastępczych - trwale związanych z gruntem,
     
  • 4,5% dla podziemnych garaży i zadaszonych parkingów oraz budynków kontroli ruchu powietrznego (wieży), zbiorników, silosów oraz magazynów podziemnych, zbiorników i komór podziemnych (z wyłączeniem budynków magazynowych i naziemnych),
     
  • 2,5% dla innych niż wcześniej wymienione budynków niemieszkalnych.

W ściśle określonych przypadkach ustawowe roczne stawki amortyzacyjne stosowane w liniowej metodzie amortyzacji mogą być ustalone indywidualnie, zostać podwyższone lub obniżone.

2. Budynki używane lub ulepszone

Jak wynika z art. 22j ust. 1 pkt 4 updof i art. 16j ust. 1 pkt 4 updop, do amortyzacji budynków niemieszkalnych, dla których w Wykazie stawek amortyzacyjnych przewiduje się stawkę 2,5%, podatnicy mogą przyjąć indywidualną stawkę amortyzacyjną. Okres amortyzacji dla tych budynków nie może być krótszy niż liczba lat wynikająca z różnicy 40 lat i pełnej liczby lat od dnia oddania budynku po raz pierwszy do używania do dnia wprowadzenia do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej przez podatnika. Jednak okres ten nie może być krótszy niż 10 lat.

Przykład

Spółka z o.o. kupiła budynek niemieszkalny, który był używany przez poprzednich właścicieli przez 10 lat. Dla tego budynku podstawowa stawka amortyzacyjna wynosi 2,5%. Jednak spółka przyjęła dla niego indywidualną stawkę amortyzacyjną w wysokości 3,33% (40 lat - 10 lat = 30 lat, 100% : 30 = 3,33%).


Przykład

Przedsiębiorca nabył budynek niemieszkalny, który wprowadził do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Z dokumentów przekazanych przez poprzedniego właściciela wynika, że eksploatację obiektu rozpoczęto 35 lat temu. Podatnik ustalił indywidualną stawkę amortyzacyjną w wysokości 10% (40 lat - 35 lat = 5 lat, ale okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat, więc podatnik powinien przyjąć 10 lat amortyzacji).

Z treści art. 22j ust. 1 pkt 4 updof i art. 16j ust. 1 pkt 4 updop należy wnioskować, że zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla budynków niemieszkalnych, dla których stawka amortyzacyjna wynosi 2,5%, jest możliwe wyłącznie w sytuacji nabycia obiektu używanego nie krócej niż rok przed wprowadzeniem go do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez podatnika. Jeśli taki budynek zostanie ulepszony przed oddaniem go do używania, to wydatki z tym związane powiększą jego wartość początkową, ale ta okoliczność nie zmieni zasad ustalania indywidualnej stawki amortyzacyjnej, która zależy od okresu używania takiego budynku.

W przypadku pozostałych budynków, tj. dla których stawka amortyzacyjna nie wynosi 2,5%, stawkę indywidualną ustala się na podstawie art. 22j ust. 1 pkt 3 updof i art. 16j ust. 1 pkt 3 updop. Stosownie do tych przepisów dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika minimalny okres amortyzacji wynosi 10 lat. Są przy tym wyjątki, które dotyczą budynków wymienionych w rodzajach 103 i 109 KŚT, trwale związanych z gruntem, kiosków towarowych o kubaturze poniżej 500 m3, domków kempingowych oraz budynków zastępczych. W ich przypadku okres amortyzacji nie może być krótszy niż 36 miesięcy. Przy czym budynki, o których mowa w art. 22j ust. 1 pkt 3 updof i art. 16j ust. 1 pkt 3 updop, uważa się do celów amortyzacji za:

  • używane, jeżeli podatnik wykaże, że przed ich nabyciem były wykorzystywane co najmniej przez okres 60 miesięcy (art. 22j ust. 3 pkt 1 updof i art. 16j ust. 3 pkt 1 updop),
     
  • ulepszone, jeżeli przed wprowadzeniem do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wydatki poniesione przez podatnika na ich ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej (art. 22j ust. 3 pkt 2 updof i art. 16j ust. 3 pkt 2 updop).

Aby podatnik mógł zastosować indywidualną stawkę amortyzacyjną, używanie środka trwałego musi nastąpić przed jego nabyciem od poprzedniego właściciela. Ustawa o PIT i ustawa o CIT nie wskazuje jednak, przez kogo dany składnik majątku miał być wykorzystywany. Doprecyzowanie tej kwestii ma nastąpić od 1 stycznia 2021 r. Od tego dnia ma bowiem obowiązywać nowa definicja w art. 22j ust. 3 pkt 1 updof oraz art. 16j ust. 3 pkt 1 updop, w myśl której za używane będą uznawane środki trwałe, jeżeli podatnik udowodni, że przed ich nabyciem były wykorzystywane przez inny niż podatnik podmiot co najmniej przez okres 60 miesięcy. Ma mieć ona zastosowanie do środków trwałych wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych po 31 grudnia 2020 r. Tak wynika z projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 642).

Przykład

Przedsiębiorca kupił budynek handlowo-usługowy, który będzie wykorzystywał na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Obiekt został zaliczony do rodzaju 103 KŚT. Nieruchomość ta przed datą nabycia była używana przez okres dłuższy niż 60 miesięcy. Wobec tego przedsiębiorca zastosował dla tego budynku indywidualną stawkę amortyzacyjną w wysokości 33,33% (okres amortyzacji nie może być krótszy niż 3 lata).

Wydatki na ulepszenie środka trwałego to wydatki na przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację składnika majątku, powodujące wzrost jego wartości użytkowej z dnia nabycia, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonego środka trwałego i kosztami jego eksploatacji. Tak wynika z art. 22g ust. 17 updof i art. 16g ust. 13 updop.

Zgodnie z art. 22h ust. 2 updof i art. 16h ust. 2 updop, podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji. Jednocześnie podatnik ma obowiązek stosować wybraną metodę do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Przy czym jedną z metod amortyzacji podatkowej jest metoda z zastosowaniem indywidualnie ustalonej stawki amortyzacyjnej.

Przykład

Podatnik (osoba fizyczna) nabył na potrzeby prowadzonej działalności halę produkcyjno-magazynową. Z chwilą nabycia wprowadził ją do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i rozpoczął amortyzację metodą liniową, stosując stawkę amortyzacyjną w podstawowej wysokości, tj. 2,5%. Po pięciu latach dokonywania odpisów amortyzacyjnych chciałby dokonać zmiany polegającej na zastosowaniu indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Taka zmiana stosowanej stawki jest już niemożliwa. Ustalenie indywidualnej stawki amortyzacyjnej po pięciu latach dokonywania odpisów amortyzacyjnych metodą liniową, według stawek z Wykazu stawek amortyzacyjnych, stanowiłoby zmianę metody amortyzacji przedmiotowej nieruchomości, a to byłoby niezgodne z dyspozycją art. 22h ust. 2 updof.

3. Stosowanie stawek podwyższonych lub obniżonych

Podwyższenie stawki

W niektórych przypadkach budynki używane są w specyficznych warunkach, które powodują ich szybsze zużycie. Z tego powodu ustawodawca przyznał prawo ich szybszej amortyzacji z wykorzystaniem wyższej stawki. W myśl art. 22i ust. 2 pkt 1 updof i art. 16i ust. 2 pkt 1 updop, podatnicy mogą stawki amortyzacyjne podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych podwyższać przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,2 lub 1,4, jeśli budynek używany jest w warunkach odpowiednio pogorszonych lub złych.

Podwyższenie stawek polega na tym, że podstawową stawkę amortyzacyjną z Wykazu stawek amortyzacyjnych, właściwą dla danego środka trwałego, mnoży się przez określony współczynnik.

Wyjaśnienia dotyczące warunków używania budynków w warunkach pogorszonych lub złych, zawarte są w objaśnieniach do Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych, który jest załącznikiem do ustawy o PIT i ustawy o CIT.

Za pogorszone warunki uważa się używanie budynków pod ciągłym działaniem wody, par wodnych, znacznych drgań, nagłych zmian temperatury oraz innych czynników powodujących przyspieszenie zużycia obiektu. Z kolei za złe warunki uważa się używanie budynków pod wpływem niszczących środków chemicznych, a zwłaszcza gdy służą one produkcji, wytwarzaniu lub przechowywaniu żrących środków chemicznych. Dotyczy to również przypadków silnego działania na budynek niszczących środków chemicznych rozproszonych w atmosferze, wodzie lub wydzielających się w postaci oparów, których źródłem są inne obiekty znajdujące się w pobliżu.

Z interpretacji indywidualnych organu podatkowego wynika, że indywidualną stawkę amortyzacyjną można stosować do amortyzacji:

  • budynków położonych przy autostradzie narażonych na działanie czynników zewnętrznych w postaci spalin, olejów i innych chemikaliów wykorzystywanych do napędu pojazdów poruszających się w pobliżu tych budynków - interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 września 2019 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.313.2019.1.DP,
     
  • hali produkcyjnej, w której ze względu na specyfikę działalności panować będą warunki mikroklimatyczne z koncentracją szkodliwych gazów - interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 marca 2020 r., nr 0114-KDIP3-1.4011.620.2019.2.ES,
     
  • szklarni, na którą działa ekstremalnie wysoka wilgotność w powietrzu, wysokie różnice temperatur (od 2 stopni w chłodni do przekraczających 30 stopni w części produkcyjnej), promieniowanie UV (szkło przepuszcza 90% promieniowania UV, co negatywnie wpływa na elementy konstrukcyjne wnętrza szklarni, w tym na metale) - interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 maja 2020 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.130.2020.2.DK,
     
  • warsztatu, w którym znajduje się hamownia silnikowa wywołująca drgania przenoszące się na cały budynek - interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 grudnia 2019 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.429.2019.2.BD.

Należy podkreślić, że uprawnienie do stosowania podwyższonej stawki nie ma charakteru stałego - dotyczy okresu, w którym istnieją okoliczności pozwalające uznawać budynek za używany w warunkach pogorszonych. Okoliczności używania budynku mogą bowiem ulegać zmianie, w tym w sposób powodujący ustanie warunków uzasadniających podwyższenie stawek.

W razie wystąpienia bądź ustania warunków uzasadniających podwyższenie stawek, ulegają one podwyższeniu lub obniżeniu od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające te zmiany. Oznacza to, że stawki mogą w tym przypadku zmieniać się w trakcie roku podatkowego.

Obniżenie stawki

W myśl art. 22i ust. 5 updof i art. 16i ust. 5 updop, obniżenia stawki określonej dla danego środka trwałego dokonuje się, począwszy od miesiąca, w którym środek trwały został wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych albo od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. Co ważne, można obniżyć tylko podstawową stawkę amortyzacyjną określoną w Wykazie stawek amortyzacyjnych. Nie ma więc możliwości obniżenia stawki amortyzacyjnej ustalonej indywidualnie na podstawie art. 22j updof i art. 16j updop.

Możliwość obniżania stawek nie jest uwarunkowana wystąpieniem jakichkolwiek okoliczności. Obniżenie nie jest ograniczone limitem, więc po obniżeniu stawka może wynosić 0%. Natomiast ściśle określono terminy, w których może do tych zmian dojść (począwszy od miesiąca wprowadzenia do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych lub od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego). Jak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 września 2020 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.232.2020.1.DK spółka, która odczuwa negatywne skutki w wyniku epidemii koronawirusa (zmniejszenie przychodów), nie może obniżyć stawki amortyzacyjnej ze skutkiem wstecznym od 1 stycznia 2020 r. Taka zmiana będzie możliwa dopiero od pierwszego miesiąca następnego roku podatkowego, tj. od 1 stycznia 2021 r.

Obniżenie stawki amortyzacyjnej zmniejsza wielkość odpisu w danym roku podatkowym, przez co wydłuża się okres amortyzacji. Na pierwszy rzut oka stosowanie stawek obniżonych nie wydaje się atrakcyjne, jednak w określonych okolicznościach zmiana taka może być wykorzystana jako jedno z ważnych narzędzi planowania podatkowego. Bez wątpienia korzyści podatkowe odniesie np. podatnik uzyskujący zwolniony od podatku dochód z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, który obniży stawki amortyzacyjne dla środków trwałych, zwiększając tym samym ten dochód. Po wykorzystaniu limitu pomocy publicznej może powrócić do stawki określonej w Wykazie rocznych stawek amortyzacyjnych, zmniejszając tym samym dochód podlegający opodatkowaniu. Zdaniem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej korzyść podatkowa osiągnięta przez podatnika w takim przypadku nie jest sprzeczna z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej. Ponadto do czynności tej nie znajdzie zastosowania klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Takie stanowisko wynika z wydanych opinii zabezpieczających, np. opinii zabezpieczającej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z 28 lipca 2020 r., nr DKP3.8011.11.2020.

www.SrodkiTrwale.pl - Amortyzacja:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PodatekDochodowy.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
PODATEK DOCHODOWY - przychody, koszty, środki trwałe, amortyzacja, leasing
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...

WSKAŹNIKI

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.